آنچه درباره شوینده های مایع شیمیایی و گیاهی باید بدانید

ماده شوینده (Detergent) و پاک‌کننده‌، به موادی گفته می‌شود که می‌توانند ذره‌های چربی و آلودگی را از روی اجسام و انواع سطوح پاک‌ کنند.[۱]

انواع شوینده ها  [۲]

مواد شوینده ای که در بسته بندی های مختلف اکنون در دسترس همه ما هستند، اغلب به صورت مایع یا پودر تولید می شوند. مواد شوینده بطورکلی به دو دسته آنیونی و غیر آنیونی یا ترکیبی از هر دو تقسیم بندی می شوند.

- شوینده های پودری از نوع آنیونی هستند که پودرهای لباسشویی رایج ترین آنها می باشند. این ترکیبات بهترین عملکرد را در آب گرم و آب های نرم دارند زیرا آب سخت قدرت شویندگی آنها را کاهش می دهد. این مواد برای شستن پارچه ها ، ملحفه ها و لباس های کثیف عملکرد بسیار مناسبی دارند.

- شوینده های مایع از انواع غیر آنیونی هستند که به اندازه پودرها کف نمی کنند ولی در آب سخت به خوبی عمل کرده و برای تمیز کردن انواع لباس ها و پارچه های مصنوعی کارایی خوبی ارائه می دهند.

- شوینده های آنزیمی؛ نوع جدیدی از شوینده ها که با پیشرفت تکنولوژی طراحی و تولید شده است، شوینده های آنزیمی هستند که برخلاف مواد شوینده قدیمی حاوی فسفات نیستند. همانطور که می دانید فسفات مورد استفاده در این ترکیبات برای محیط زیست خطرناک است، به همین جهت اکثر شوینده های امروزی فاقد فسفات هستند. مواد شوینده آنزیمی برای از بین بردن انواع لکه ها حتی لکه خون نیز به خوبی عمل می کنند.

ترکیبات مایع شوینده [۳]

سورفکتانت‌ها نیروی اصلی در تمیز کردن هستند و بنابراین بخش بزرگی از فرمول‌های تمیز کننده را تشکیل می‌دهند. در واقع بیشترین قدرت پاک کنندگی را در مواد شوینده امروزی از سورفکتانت‌ها بدست می‌آید.

کلمه سورفکتانت به معنای عامل فعال سطحی است. همانطور که از این نام پیداست، جنبش را روی سطحی که در حال پاک کردن آن هستید زیاد می‌کنند تا به این شکل در تمیز کردن کثیفی و حذف آن از سطح کمک کنند.بسیاری از مواد شوینده شامل دو یا چند سورفکتانت در فرمول هستند. انتخاب سورفکتانت‌ها تعیین می‌کند که محصول در کجا بهترین عملکرد را دارد، حال می خواهد لباس‌های شسته‌شده، ظروف یا روکش‌ها و سطوح مختلف باشند.

سازنده یا بیلدرها موادی هستند که می‌توانند برای اتصال کاتیون‌های (به طور عمده کلسیم، کاتیون کلسیم، و منیزیمMg2+) موجود در محلول‌های شستشو که منجر به نرم شدن آب می شود (ضد سختی آب)، استفاده شوند. این مواد کیفیت آب را افزایش می‌دهند و در نتیجه باعث می‌شوند مواد شوینده به شیوه ای مؤثرتر و کارآمدتر عمل کنند.این مواد به عنوان عامل بافر، نرم کننده و امولسیون کننده عمل می‌کنند. سازندگان، سختی آب را با خنثی کردن اثرات یون‌های فلزی موجود کم کرده یا از بین می برند

مواد شوینده مایع، محلول هستند (مواد شیمیایی محلول در مایع). حلال ها مواد شیمیایی هستند که به ترکیبات کمک می کنند تا به حالت محلول باقی بمانند و این مواد غلظت مناسب داشته باشند. علاوه بر این، حلال‌های آلی می‌توانند به جلوگیری از یخ زدن مواد شوینده مایع در آب و هوای سرد کمک کنند.بدون حلال‌ها، محصول یک ماده بسیار غلیظ خواهد بود.

حکماي طب سنتي ايراني، مواد طبيعي مختلفي را براي پاکيزگي بدن و لباس معرفي کرده اند. گياهان مولد قلي يا قليا به عنوان پايه اوليه توليد صابون مانند اشنان و تاغ، چوبک اشنان، کندش و سطرونيون که ريشه اي با خاصيت شويندگي دارند، از آن جمله اند. لذا شناسايي اين گياهان به ويژه گونه هايي که در کشور ايران مي رويد، مي تواند زمينه را براي پژوهش و توليد شوينده هاي طبيعت دوست ايجاد کند.

در زمان‌های بسیار قدیم مردم برای شستشوی ظروف از کاهگل یا گل های کنار رودخانه استفاده می کردند.

خواص مایع ظرفشویی گیاهی [۱۰]

✓ مایع ظرفشویی گیاهی، در واقع یک پاک کننده سازگار با پوست دست شما می باشد 

✓ از قدرت پاک کنندگی خوبی هم برخوردار است.

✓ با پساب همه این شوینده ها میشود درختان و گیاهان را آبیاری کرد!

✓ چون الکل، کلر، سولفات، آمونیاک، اسانس شیمیایی، پارابن، فرمالدئید و… ندارد

✓ بدون مواد حساسیت زا؛اسانس و عطر شیمیایی ندارد برای همین تنفسش بر خلاف سایر شوینده ها حساسیت زا نیست

✓ سازگاری با پوست بدن،دستکش نیاز ندارد

✓ دارای کد بهداشت و سیب سلامت

- در ساخت این مایع لباس شویی هیچ گونه مواد شیمیایی به کار نرفته.

• تحقیقات نشان داده پس از آبکشی بازهم مقداری از مواد شیمیایی مایع ظرفشویی روی ظروف باقی می ماند، میزانش کم است اما وقتی هر روز تکرار میشود حجم قابل توجهی میشود. این مواد هنگام‌پخت یا استفاده از ظروف وارد سیستم گوارش میشوند و به خاطر وجود ترکیبات سرطانزا و ناسازگار عوارض جدی برای بدن ایجاد می کنند.[۱۰]

خطرات مایع ظرفشویی برای روده‌ی انسان [۸]

همیشه این‌طور نیست که میکروب‌ها، باکتری‌ها و مواد بیماری‌زا، باعث بیماری انسان شوند. بعضی اوقات مواد آنتی‌باکتریال، آنتی‌بیوتیک‌ها و مواد شیمیایی که برای ایجاد بهداشت بیشتر در زندگی ما مورد استفاده قرار می‌گیرند، خود باعث بروز انواع بیماری‌ها در بدن انسان هستند. یکی از این مشکلات، بیماری‌های مربوط به روده است که در اثر وارد شدن تدریجی مایع ظرفشویی به بدن انسان بروز می‌کند. شاید برایتان عجیب باشد، اما درست فهمیدید؛ همه‌ی ما انسان‌ها در طول زندگی، مقدار متغیری مایع ظرفشویی می‌خوریم و شاید خیلی از ما، از این مسئله بی‌خبر باشیم.

• انجمن ATS طی مقاله ای متذکر شده است که اختلالات ریوی افراد سیگاری و افرادی که با مواد شوینده سروکار دارند قابل مقایسه است بطوریکه افرادی که در معرض مواد شوینده قرار دارند مخصوصا بانوانی که در منزل کار میکنند به نسبت سایرین مستعد انواع بیماری های ریوی هستند.[۱۲]

• انجمن پزشکی آمریکا (AMA) در آپریل 2005 از سازمان غذا و دارو آمریکا درخواست نظارت بر مصرف آنتی باکتریال های مثل تریکلوزان را داشته، بطوریکه در سپتامبر 2016 سازمان FDA استفاده از انواع آنتی باکتریال ها را در مواد شوینده ممنوع اعلام کرد. . نکته قابل ذکر این است که در باکتری ها ضمن فرار از آنتی بیوتیک ها مکانیسم هایی انجام میشود که موجب مقاومت بیشتر آن ها در برابر آنتی باکتریال ها شده، همچنین بسیاری از باکتری ها برای انسان مضر نبوده و نیازی به مرگ آن ها نمی باشد؛