الیاف فرش دستباف همیشه یکی از نقاط قوت و برتری آن نسبت به فرش های ماشینی و الیاف مصنوعی استفاده شده در آنها بوده است. اما همین نخ های استفاده شده در قالی ها نیز دارای انواع مختلفی می باشد، پشم، ابریشم،کرک و کتان چهار جنس اصلی الیافی میباشد که در بافت قالی ها استفاده میشود که میتوانند در چله ها و پرزهای قالی مورد استفاده قرار بگیرند.
دسته بندی الیاف فرش
الیاف به دو دسته ی کلی؛ الیاف طبیعی و الیاف مصنوعی یا ساخت بشر تقسیم می شوند.
1- فرش با الیاف طبیعی
- الیاف گیاهی (Vegetable Fibers)
این الیاف همانطور که از نامش پیداست از بخشی از گیاه به دست می آید. الیاف گیاهی خود به دو دسته تقسیم می شود:
* دانه ای : مانند پنبه (Cotton)
* ساقه ای : مانند جوت (Jute)،مودال،بامبو،کتان
- الیاف حیوانی (Animal Fibers)
الیاف حیوانی از مو و پشم حیوانات فرآوری می شود. از الیاف حیوانی پرکاربرد می توان به پشم (Wool)، ابریشم (Silk)،کشمیر و موهر اشاره کرد.
2- فرش با الیاف مصنوعی
الیاف مصنوعی (Synthetic Fibers) : اکریلیک (Acrylic) ، نایلون (Nylon, PA)، پلی استر (Polyester, PET)، پلی پروپیلن (Polypropylene, PP)
الیاف بازیافتی (Regenerated Fibers) : ویسکوز (Viscose)
استفاده از پشم در قالی
خواص درمانی پشم یکی از مهمترین فواید این بافت است. پشم یکی از باارزشترین محصولات طبیعی است که از گوسفندان و بزها بهدست میآید.
عوامل مختلفی میتواند بر کیفیت پشم گوسفند اثر بسیاری بگذارد.از جمله؛ تغذیه گوسفند، شرایط آب و هوایی محل زندگی دام، رسیدگی اصولی و صحیح به گوسفندان و ... اشاره نمود. لازم است بدانید که پشم گوسفندانی که در مناطق سرد و معتدل زندگی می کنند مجعد نبوده و دارای زبری می باشد به همین دلیل برای تولید قالی و فرش دستباف بسیار مناسب است.
فواید فرش های دستباف برای سلامتی بدن
1- ضد حساسیت و آلرژی
فرش های دستباف از موادی همچون پشم و ابریشم تهیه می شوند که کاملا طبیعی هستند و با پوست بدن سازگار می باشند، در حالی که فرش های ماشینی از الیاف و رنگ های مصنوعی تهیه شده اند که می تواند سبب حساسیت های پوستی و آلرژی شوند. بنابراین، اگر کودکانی دارید که ساعت ها در منزل می دوند یا خودتان تمایل دارید ساعاتی در روز، بر روی زمین بنشینید، پیشنهاد می شود از این فرش های دستباف در منزلتان استفاده کنید.
افرادی که پوست های حساسی دارند و به سادگی پوستشان متورم یا قرمز می شود، بهتر است در منزل خود از قالی های مصنوعی و ماشینی استفاده نکنند، زیرا الیاف مورد استفاده در ساخت فرش های ماشینی دارای مواد شیمیایی هست، اما بالعکس فرش ها و قالیچه های دست بافته به دلیل الیاف طبیعی که دارند از ایجاد حساسیت و آلرژی بر روی پوست جلوگیری می کنند.
2- جلوگیری از بیماری های تنفسی
فرش ها و قالیچه های دست بافت به سادگی و آسانترین راه ممکن تمیز می شوند. به دلیل استفاده از الیاف طبیعی در ساخت این فرش ها، این امکان به مصرف کننده داده می شود تا به راحتی و با مقداری آب و شامپو فرش را تمیز کند. اما، ماجرا به ظاهر تمیز ختم نمی شود، فرش های دستباف به طور کامل و از عمق تمیز می شوند که این باعث کاهش گرد و خاک و مواد آلرژی زا داخل منزل خواهد شد. بنابراین، از ایجاد بسیاری از بیماری های تنفسی همچون آسم و حساسیت ها جلوگیری می شود. در حالی که فرش های ماشینی گرد و خاک را در خود جمع کرده و با هر حرکتی بر روی آن، ذرات گرد و خاک در هوا پخش شده و سبب بروز مشکلات تنفسی و آلرژی زا می شوند.
3- حفظ سلامت استخوان ها
شاید برای شما جالب باشد که بدانید از نظر طب سنتی، فرش های ماشینی طبع سردی دارند که برای استخوان ها مناسب نیستند، اما فرش های دستباف طبیعت دو گانه ای دارند. از لحاظ علمی ثابت شده است که فرش های دستباف عایق های مناسب حرارتی هستند. پشم طبیعی گرمای بسیاری به خود جذب می کند که باعث گرم شدن محیط خانه در زمستان و همچنین کمک کننده به تنظیم دمای منزل در تابستان می شود. از طرفی، رطوبت را جذب می کند که به از بین بردن رطوبت اضافی خانه تان کمک می کند. به همین دلیل فرش های دست بافته برای استخوان ها مفیدتر بوده و از جذب سرما و رطوبت به استخوان ها جلوگیری می کند. در حالی که تحقیقات انجام شده نشان می دهد که الیاف مصنوعی در فرش های ماشینی سبب افزایش دردهای استخوانی و حتی کاهش تراکم استخوان ها خواهد شد.
4- افزایش آرامش محیط خانه
پشمی که در تولید فرش های دستی استفاده می شود، گرمای طبیعی، نرمی و لطافت را به ارمغان می آورد، اما آیا می دانستید پشم یک عایق صدای قوی و طبیعی است؟ طبق تحقیقات علمی اثبات شده است، پشم یک عایق صدای طبیعی است، به این معنا که صداهای اضافی را جذب می کند و محیط خانه را آرامتر می کند. بنابراین، از فواید فرش های دستباف افزایش آرامش و سکوت در محیط خانه است.
5- تصفیه کننده هوا
از دیگر فواید فرش های دستباف می توان به پاک کنندگی محیط اشاره کرد. آن ها تمیز کننده و تصفیه کننده هوا نیز می باشند و میکروب ها و آلودگی های هوا را جذب می کنند (پشم به طور طبیعی آلودگی را تا 30 سال به خود نگاه می دارد). الیافی همچون پشم یک ضد باکتری قوی هستند که به تمیزکردن هوای خانه و مبارزه با باکتری ها و آلرژی ها کمک می کنند.
6- سازگار با محیط زیست
دنیای مد یکی از اصلی ترین عوامل آلوده کننده کره زمین است، اما فرش ها و قالیچه های دستباف به دلیل طبیعی بودن برای محیط زیست مشکلی ایجاد نمی کنند. فرش های دستباف از الیاف مصنوعی و مواد شیمیایی ساخته نشده اند به همین دلیل مقاومت بالایی دارند. در حالی که فرش های ماشینی و صنعتی با چسب ها و مواد شیمیایی تهیه می شوند که این مواد با گذر زمان پوسیده شده یا آسیب می بینند. فرش های ماشینی در مقایسه با فرش های دستباف که مقاومت بالایی (همچون ابریشم که بیشتر از 50 سال بدون آسیب باقی می ماند) دارند، از عمر کوتاهی برخوردار هستند.
7- مقاومت در برابر آتش سوزی
فرش های پشمی در مقابل آتش سوزی مقاوم هستند. پشم یک خاموش کننده طبیعی است و برخلاف الیاف مصنوعی که در آتش و دمای زیاد ذوب می شوند، پشم به خاموشی آتش کمک می کند و در واقع یک نجات دهنده واقعی در آتش سوزی ها می باشد. در کل، زمانی که ما از فرش هایی با الیاف طبیعی استفاده می کنیم باعث کاهش تولید فرش های مصنوعی و شیمیایی می شویم که در نهایت محیط زیست و کره خاکی خود را از بیماری ها و آسیب های جدی نجات می دهیم.
8- آرامش بخش
فرش ها و قالی های دستی، زیبایی خارق العاده را به چشم ها منتقل می کنند که سبب آرامش می شوند. الیافی همانند ابریشم، زیبایی فوق العاده دارند که در کنار این زیبایی و آرامش، منتقل کننده فرهنگ، آداب و رسوم ملت ها و قبایل نیز می باشند. اگر تمایل دارید علاوه بر زیبایی منزلتان، محیطی سالم، گرم و پر از آرامش را برای تک تک اعضای خانواده تان ایجاد کنید، فرش ها و قالیچه های دستباف را جایگزین فرش های مصنوعی و ماشینی کنید.
معایب فرش دستبافت
عیب های فرش دستباف به دلایلی مانند: آسیب به مواد اولیه و بافت فرش در هنگام حمل و نقل، بافت بی کیفیت، اصیل نبودن فرش دستباف، پوکی، بالا زدگی، پایین زدگی، کجی، رنگ رفتگی، پارگی، غلط بافی، شل شدگی، کوبیدگی، پیچیدگی و خیلی از موارد دیگر از عیب های فرش می باشند.
الیاف ویسکوز در فرش از مواد نفتی تهیه می شوند. از جمله رایج ترین این الیاف می توان به: اکریلیک، نخ نایلون، پلی گروپلین، پلی استر و ویسکوز اشاره نمود. البته ویسکوز از جمله الیاف بازیافتی مصنوعی می باشد که کیفیت قابل قبولی ندارد. بنابراین ویسکوز گزینه مناسبی برای این کار نیست.در تولید فرش ماشینی می توان سه دسته نخ استفاده نمود: نخ تار، پود و نخ خاب. نخ تار در فرش ماشینی معمولا از جنس پلی استر، پنبه یا ترکیبی از هر دو می باشد. نخ پود که نگهدارنده نخ خاب در فرش می باشد از جنس جوت پلی استر یا پنبه می باشد.
فرشها از نظر جنس در چهار گروه تولید میشوند؛ فرش ماشینی پشمی، فرش ماشینی اکریلیک، فرش ماشینی پلی استر و فرش ماشینی پلی پروپیلن.
بطور کلی در ساخت و ایجاد فرش ماشینی از این مواد شیمیایی استفاده می شود:پی وی سی- اورتان- وینیل یا لاتکس- اسپری های آنتی استاتیک -رنگ مصنوعی-مواد ضد میکروب-روغن های سنتتیک نفتی در تهیه الیاف مصنوعی (پلی پروپیلن، نایلون، اکریلیک، نخ پلی استرpoy)
مضرات استفاده از فرش ماشینی
- از مضرات استفاده از فرش ماشینی تولید الکتریسیته ساکن در بدن است. همه چیز با یک اتم شروع میشود. هر چیزی که شما در اطراف میبینید از ساختار مشخص عناصر به نام اتم ساخته شده است. آن ها را نمی توان از طریق چشمان غیر مسلح دید و از پروتون ها به طور مثبت باردار و نوترون ها خنثی استفاده کرد.بیشتر اوقات یک اتم خنثی باقی می ماند که به معنی تعداد پروتون ها و الکترون ها است. اما زمانی که یک اتم پروتون و الکترون را در تعداد عجیبی قرار می دهد الکترون ها هیجان زده می شوند.نوترون ها به اطراف حرکت نمی کنند و بیشتر آن ها منعکس شده هستند بنابراین، وقتی یک فرد یا هر شی الکترون های بیشتری دارد، بار منفی ایجاد می کند، در نتیجه این الکترون ها به سمت الکترون های مثبت (مثل طرف مقابل) یک جسم یا فرد دیگر جذب میشوند و برعکس. شوکی که ما گاهی اوقات احساس می کنیم, نتیجه حرکت سریع این الکترون ها است.
اما این تخلیه بار که از تماس لباس شما با سطح فرش ماشینی ایجاد میشود، عوارضی هم برای ما دارد. خطرات الکتریسیته ساکن در بدن انسان و چگونگی جلوگیری از تجمع الکتریسیته گذشته از حالت بد و دردی که تخلیه الکتریکی ناشی از راه رفتن بر روی فرشهای ماشینی و موکتهای الیاف مصنوعی در بدن ایجاد میکند.
برخی عوارض ناشی از الکتریسیته ساکن در بدن
1. الکترواستاتیک و خطراتش برای افراد
شارژ دراز مدت الکترواستاتیک در بدن موجب بی قراری، سردرد، تنگی قفسه سینه، تنگی نفس، سرفه و شوک، حساسیتهای پوستی و در بلند مدت باعث بثوراتِ پوستی و سرطان پوست میشود.
راه رفتن روی الیاف مصنوعی و فعالیتهای دیگر که در معرض این الیاف باشد، میتواند در بدن انسان تا چند هزار ولت الکتریسیته ساکن جمع کند.زمانی که تجمع ولتاژ الکترواستاتیک از 2000 ولت تا 3000 ولت باشد شما در سر انگشتان تخلیه را به صورت جرقه مشاهده میکنید و انگشتان دست دچار درد و سوزش میشوند. در شارژ بیش از 7000 ولت، انسان احساس شوک کرده و مقدار (3 ESD) قدرت میدان الکترومغناطیس تولید میشود. این مقدار مخصوصا برای بیماران قلبی خطرناک بوده و همینطور موجب خارش و حساسیت پوستی و عصبی شدن فرد میشود که اغلب اوقات تغییر رنگ صورت در لحظه تخلیه مشاهده میگردد.
2. ایجاد افجار و اشتعال در محیط های مستعد در اثر د.شارژهای بارهای ساکن
گاهی تخلیه بار و جرقه زدن باعث ایجاد اشتعال میشود. یکی از مرسوم ترین آن زمانی است که افراد در هنگام پر کردن باک بنزین خودرو دچار آن میشوند. در نتیجه خطراتی گاها غیر قابل جبران به همراه دارد.
3. خطرات ایجاد شده به دلیل عکس العمل د.شارژ بارهای ساکن در بدن
شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که هنگام برداشتن اشیا، جرقه ای به شما شوک وارد کند و عکس العملی کاملا مشهود داشته باشید. این عکس العملها می توانند در لحظه باعث بروز خطراتی جدی شوند. تصور کنید در حال برداشتن ظرف داغی این اتفاق رخ دهد.
سایر مضرات استفاده از فرش ماشینی:
الیاف مصنوعی فرشهای ماشینی مانند پلی پروپلین باعث کاهش تراکم استخوانی میشوند و دردهای استخوانی را افزایش میدهند. فرش ماشینی باعث حساسیتهای پوستی میشود و به همین دلیل افرادی که دچار اگزماهای پوستی شدید هستند باید به شدت از خرید فرشهای با الیاف مصنوعی جلوگیری کنند. اگر عادت دارید روی زمین بخوابید، سعی کنید روی فرش ماشینی نباشد یا حداقل تشک در زیر خود پهن کنید زیرا خوابیدن مستقیم روی این فرشها باعث کاهش تراکم استخوانی میشود و باعث میشود که کلسیم مواد غذایی جذب بدن نشود. فرشهای ماشینی در نهایت با آسیب رساندن به عضلهها و استخوانها، قدرت حرکتی را از شما میگیرد و عضلاتتان را ضعیف و ناتوان میکند.
بطور کلی فرش های ماشینی باعث بروز این بیماریها می شوند:
1- مشکلات تنفسی مانند آسم،سل، ایجاد عطسه، سرفه، تحریک و خارش گلو، خس خس سینه، دشواری در نفس کشیدن، احساس فشار در قفسه سینه)
2- مشکلات پوستی مانند( اگزما، کهیر، خارش، سرخی پوست، ایجاد جوش، التهاب پوستی)
3- الرژی و حساسیت مانند قرمزی چشم، خارش چشم، تورم چشم، آب ريزش بینی)
4- تضعیف سیستم ایمنی بدن مثل (مشکلات معده، مشکلات روانی، زیان به تیروئید)
۵- پوکی و کاهش تراکم استخوانی و همچنین عدم جذب کلسیم به بدن در هنگام خوابیدن روی فرش ماشینی 6- سرطان و مشکلات قلبی
7- ایجاد الكتریسیته ساکن در بدن
8- انتقال بیماریهای مثل (کپک،قارچ، انگل) از فرش ماشینی به انسان بوسیله آلودگی حیوانات و عدم تمیز کردن فرش
9- ایجاد مشکلات اظطراب ذهنی و...
راههای پیشگیری و کاهش اثرات منفی فرش ماشینی؛
✓ نپوشیدن لباس و جوراب از جنس الیاف شیمیایی و استفاده از البسه پنبه ای
✓ عدم استفاده از فرش ماشینی، کفپوشهای پلاستیکی و محصولات Triboelectrification
✓ در صورتی که در مدت کوتاه مجبور به راه رفتن روی الیاف مصنوعی هستید حتی المقدور پای خود را خیس کنید یا جوراب نخ پشمی بپوشید.
✓ عوارض جانبی اثر الکترو استاتیک: باعث جذب گرد و غبار شناور در هوا گرد و غبار در ریه و روی بدن انسان و پوست میشود که برای افراد مسن و کودکان بیشترین حساسیت را ایجاد میکند.
کلام آخر
سرطان همیشه در موادغذایی مضر و تراریخته نهفته نشده،گاهی اوقات آنچه را گمان نمیکنید مضرات جبران ناپذیری برایتان دارد. خرید فرش دستباف همیشه فقط راهی برای زیباتر کردن دکور خانه نیست.عدم حساسیت تنفسی ناشی از محصولات شیمیایی، عدم ایجاد الکتریسیته، نرمی و لطافت بیشتر الیاف طبیعی و مواردی این چنینی همگی از مزایای استفاده از فرش دستباف هستند. اگر میخواهید بیشتر درباره خواص پشم بدانید اینجا کلیک کنید
گردآوری شده توسط واحد فرهنگی خانه احسان
